Hội thảo: Giấc ngủ khỏe ở người cao tuổi – Hiểu tâm lý, nhịp sinh học và dinh dưỡng để ngủ ngon hơn

Tuổi cao mang đến nhiều thay đổi về cơ thể, nhịp sinh học, đời sống tâm lý và thói quen sinh hoạt. Không ít người cao tuổi gặp tình trạng khó vào giấc, ngủ không sâu, thức giấc nhiều lần hoặc tỉnh dậy quá sớm. CASAVITA trân trọng mời người cao tuổi và các thành viên trong gia đình tham gia hội thảo nhằm cùng tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ và xây dựng các thói quen khoa học để hướng tới giấc ngủ khỏe mạnh hơn.

Vì sao giấc ngủ ở người cao tuổi cần được quan tâm?

Giấc ngủ thay đổi theo tuổi tác là hiện tượng sinh lý tự nhiên. Khi tuổi tăng lên, cấu trúc giấc ngủ có thể thay đổi, thời gian ngủ sâu có xu hướng giảm và người cao tuổi có thể dễ thức giấc hơn trong đêm.

Tuy nhiên, không phải mọi biểu hiện mất ngủ đều đơn giản là “do tuổi già”. Giấc ngủ còn chịu ảnh hưởng bởi sức khỏe thể chất, thuốc đang sử dụng, hoạt động ban ngày, môi trường ngủ, chế độ dinh dưỡng và đặc biệt là trạng thái tâm lý.

Việc hiểu đúng nguyên nhân là bước đầu tiên để lựa chọn giải pháp phù hợp, thay vì chỉ cố gắng ngủ nhiều hơn hoặc tự sử dụng các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ.

Những thay đổi tâm lý có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ như thế nào?

Tuổi cao thường đi cùng nhiều thay đổi trong cuộc sống: nghỉ hưu, thay đổi vai trò trong gia đình, giảm hoạt động xã hội, sức khỏe suy giảm hoặc sự mất mát của người thân và bạn bè.

Những thay đổi này có thể đi kèm:

• Cảm giác cô đơn.
• Lo lắng về sức khỏe.
• Suy nghĩ nhiều vào ban đêm.
• Giảm cảm giác có mục tiêu trong sinh hoạt hằng ngày.
• Thay đổi tâm trạng.
• Căng thẳng trong các mối quan hệ gia đình.

Khi đầu óc liên tục ở trạng thái lo âu hoặc suy nghĩ, cơ thể có thể khó chuyển sang trạng thái thư giãn cần thiết để bắt đầu và duy trì giấc ngủ.

Nhịp sinh học thay đổi khi tuổi cao

Cơ thể con người có một hệ thống điều hòa ngày – đêm giúp xác định thời điểm tỉnh táo và thời điểm buồn ngủ. Hệ thống này chịu ảnh hưởng mạnh của ánh sáng, hoạt động thể chất và lịch sinh hoạt.

Ở người cao tuổi, nhịp sinh học có thể thay đổi khiến họ buồn ngủ sớm hơn vào buổi tối và thức dậy sớm hơn vào buổi sáng.

Nếu ban ngày ít vận động, ít tiếp xúc ánh sáng tự nhiên hoặc ngủ trưa quá dài, nhu cầu ngủ vào ban đêm cũng có thể giảm.

Dinh dưỡng có liên quan gì đến giấc ngủ?

Dinh dưỡng không phải là “thuốc ngủ”, nhưng chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, chuyển hóa và trạng thái cơ thể trước khi đi ngủ.

Người cao tuổi nên chú ý:

• Duy trì chế độ ăn cân bằng và đa dạng.
• Đảm bảo đủ chất đạm phù hợp.
• Ăn đủ rau, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ.
• Tránh ăn quá no ngay trước giờ ngủ.
• Hạn chế sử dụng nhiều caffeine vào cuối ngày.
• Hạn chế rượu bia như một cách để “dễ ngủ”.
• Uống nước hợp lý nhưng tránh uống quá nhiều ngay trước khi ngủ nếu thường xuyên phải thức dậy đi vệ sinh.

Vi chất và thực phẩm bổ sung có phải giải pháp cho mất ngủ?

Một số vitamin, khoáng chất và thành phần dinh dưỡng có liên quan đến hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa rằng tất cả người khó ngủ đều cần bổ sung vi chất.

Người cao tuổi thường đồng thời sử dụng nhiều loại thuốc, vì vậy việc tự ý dùng thêm nhiều sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ hoặc thực phẩm bổ sung có thể làm tăng nguy cơ trùng lặp thành phần hoặc tương tác.

Những thói quen có thể hỗ trợ giấc ngủ khỏe mạnh

• Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định.
• Tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng.
• Vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe.
• Hạn chế ngủ trưa quá dài hoặc quá muộn.
• Giảm caffeine vào chiều và tối.
• Tạo không gian ngủ yên tĩnh, tối và thoải mái.
• Dành thời gian thư giãn trước khi đi ngủ.
• Hạn chế điện thoại, tin tức hoặc nội dung gây căng thẳng trước giờ ngủ.

Gia đình có vai trò quan trọng

Giấc ngủ của người cao tuổi không chỉ là vấn đề cá nhân. Môi trường gia đình, sự kết nối xã hội và cảm giác được quan tâm cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.

Những hoạt động tưởng như đơn giản như cùng ăn tối, đi bộ, trò chuyện, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc duy trì một lịch sinh hoạt có ý nghĩa có thể giúp ngày sống của người cao tuổi trở nên đều đặn và tích cực hơn.

Một ngày sống có nhịp điệu hợp lý thường tạo điều kiện tốt hơn cho một đêm nghỉ ngơi.

Khi nào mất ngủ cần được thăm khám?

Người cao tuổi nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phù hợp khi:

• Khó ngủ hoặc thức giấc kéo dài.
• Giấc ngủ ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động ban ngày.
• Buồn ngủ quá mức vào ban ngày.
• Ngáy lớn, có biểu hiện ngừng thở hoặc khó thở khi ngủ.
• Tâm trạng buồn bã hoặc lo âu kéo dài.
• Gặp vấn đề trí nhớ hoặc thay đổi hành vi đáng kể.
• Đang sử dụng nhiều thuốc và xuất hiện thay đổi về giấc ngủ.

Nội dung chính của hội thảo

Hội thảo dành cho ai?

• Người cao tuổi quan tâm đến chất lượng giấc ngủ.
• Người thường xuyên khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thức giấc ban đêm.
• Con cháu và người trực tiếp chăm sóc người cao tuổi.
• Gia đình muốn tìm hiểu cách chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho cha mẹ, ông bà.

Thông tin hội thảo